LAAGGELETTERD, HOE ERG IS DAT

17 juni 2019 - DOUWE SOEPBOER

De onderwijsinspectie constateert dat leerlingen slechter presteren op het kernvak taal. Overigens geldt dit ook voor rekenen. Hoe erg is dat? En wat betekent dat voor de communicatiemensen van morgen?

"'t Kofschip? Daar heb ik echt nog nooit van gehoord. De d's en de t's, dat gokte ik altijd maar." De 29-jarige Petra Deltenre krijgt extra Nederlandse les tijdens haar mbo-niveau-2 opleiding 'dienstverlening helpende plus'. Want Petra heeft grote moeite met taal. Samen met docent Nederlands Astrid Eilert oefent ze werkwoordvervoegingen, het formuleren van een zin en het schrijven van een verslag.

Bovenstaande is een passage uit een reportage van Nieuwsuur. Hierin komt ook een leraar aan het woord die vertelt dat zijn leerlingen in het praktijkonderwijs steeds vaker vragen om tutorials / how-to video’s bij het uitvoeren van instructies. Lezen lukt onvoldoende.

WAT ALS WE NIET MEER KUNNEN LEZEN EN SCHRIJVEN
Ik probeer me dat voor te stellen, maar het lukt me nauwelijks. Natuurlijk kan je verhalen vertellen op andere manieren dan via schrift. En dat gebeurt natuurlijk ook steeds meer. Maar alvorens je een video, animatie of infographic hebt gemaakt, is er al wel een script geschreven en is er onderling tussen de professionals volop geschreven contact geweest. Communicatie zonder gebruik van teksten? Het lijkt mij onmogelijk. En dat betekent dus voorlopig dat goed kunnen schrijven en lezen belangrijk blijft.

TINDER EN TAAL
De aspergers zijn er weer’ (groente aanbieding), ‘Lift is weer gestoord, heb monteur gebeld’ (briefje op de deur lift), ‘Pijpen in de etalage nu met 25% korting’ (in tabakswinkel). Mooie voorbeelden van iets opschrijven en iets anders bedoelen. Uitingen die in dit geval op onze lachspieren werken. Kijk maar eens op Pinterest, daar staan er nog veel meer. 

Op de website van Cosmopolitan vond ik een onderzoek naar de grootste afknappers op Tinder. Wat blijkt, 48 procent van de respondenten meldt het contact te verbreken bij taalfouten. Wil je dus op date, zorg dan dus ook dat je taal goed verzorgd is.

SILVIA WITTEMAN OVER TAALACHTERSTAND
Op 13 juni 2019 las ik in de Volkskrant de column van Silvia Witteman. Over een duurbetaald onderzoek naar achterstanden in het onderwijs. Hoogopgeleid heeft een voorsprong wordt gesteld. Ouders lezen voor, gaan naar de bieb met hun kinderen en bezoeken bijvoorbeeld vaker musea. ‘Dat moet zijn afgelopen’, bleek volgens Witteman de teneur van het onderzoek. In haar ogen een omgekeerde wereld waarbij juist zaken als voorlezen en het stimuleren van het lezen van een boek de norm zou moeten zijn. Want dat wordt in elk onderzoek duidelijk. Laaggeletterdheid ontstaat op jonge leeftijd.

ZORGEN MAKEN, NEE HOOR
Er wordt minder gelezen, inderdaad. Meer mensen lezen en schrijven slecht. Klopt. Gaan zij de teksten lezen van mij en mijn collegae. Waarschijnlijk niet. Maar blijven ze informatie tot zich nemen. Dat zeker. Verhalen worden verteld in nieuwe en aangepaste vormen. Afgestemd op elke doelgroep. Ik maak me dus helemaal geen zorgen over mijn vakgebied. Waar ik me wel zorgen over maak, is dat een toenemend aantal mensen niet in staat is informatie op de juiste manier te beschrijven en te begrijpen. Dat zet mensen op achterstand en maakt dat ze in problemen komen.  Of, minstens zo erg, het brengt anderen in problemen door bijvoorbeeld een instructie die fouten bevat. Taal is en blijft dus superbelangrijk. Al is het alleen maar om via Tinder sneller een date te kunnen scoren.

DOUWE SOEPBOER
BRAND STORYTELLER

Delen

© REACH BRAND STORYTELLERS